trainer – COACH AND CRAFT Performance – Sports Performance Enhancement

Coaching Cues คือ? โค้ชและเทรนเนอร์ไม่รู้ถือว่าพลาด!

Tham Thaiyanont, MS, CSCS, RSCC — Tue, 01 Feb 2022 01:17:16 +0000

สำหรับการสอนการเคลื่อนไหว สิ่งสำคัญที่เราต้องการ ก็คือการทำให้คนที่เราสอน “เคลื่อนไหวได้ดีขึ้น”

อาจจะหมายถึง สอนวิ่ง สอนเดิน สอนว่ายน้ำ สอนปั่นจักรยาน สอนท่าออกกำลังกาย หรือไปจนถึงการสอนทักษะกีฬา ที่มีความซับซ้อนมากกว่า ซึ่งคนเป็นโค้ชเองก็ต้องอยากที่จะสอนให้ดีขึ้นเรื่อยๆ จริงมั้ยครับ

และแน่นอนว่าการสอนก็ต้องเกี่ยวข้องกับการพูด การใช้ภาษา

เมื่อการสอนเกี่ยวกับการพูด การใช้ภาษา นั้นหมายความว่าจริงๆ แล้วเรื่องของภาษา คำที่เราพูดออกไป ก็ต้องมีผลกับการเรียนรู้ และมีผลกับการเคลื่อนไหวที่แสดงออกมา

คำพูด ประโยคที่พูดตอนเทรนเนอร์สอนลูกค้า
Cues สั้นๆ ที่โค้ชวิ่งใช้พูดกับนักกีฬาก่อนฝึกทักษะ
หรือการให้ Feedback ของนักกายภาพบำบัด กับคนไข้ในการฝึกการเคลื่อนไหวหลังการบาดเจ็บ

มันมีความสัมพันธ์ของการใช้ภาษาของโค้ชกับการเคลื่อนไหวที่นักเรียนแสดงออกมาอยู่ครับ

ก็คือ คำที่โค้ชใช้ นำไปสู่ ความคิด ความเข้าใจของนักเรียน แสดงออกมาเป็นการทำทักษะ ที่จะนำไปสู่ Performance ที่เพิ่มขึ้น

Cues คืออะไร

Cues ในความหมายทั่วไป จาก Cambridge Dictionary เป็นทั้งคำนามและคำกิริยา แปลได้ว่า

n. “a signal for someone to do something” = สัญญาณที่เราบอกกับใครซักคนให้ทำอะไรบางอย่าง
v. “to give someone a signal to do something” = ให้สัญญาณกับใครซักคนให้ทำอะไรบางอย่าง

สามารถใช้ได้หลายบริบท ดังตัวอย่างใน Cambridge Dictionary เช่น

การแสดง: “a word or action in a play or film that is used as a signal by a performer to begin saying or doing something”

ก็เป็นให้สัญญาณให้กับนักแสดง ว่าจะต้องทำอะไรต่อไปนั่นเอง

ถ้าเป็นบริบทของการ Coaching ก็อาจแปลได้ว่า เป็นคำ เป็นวลี ที่โค้ชพูด โค้ชให้ข้อมูล ให้สัญญาณ ให้นักเรียนทำอะไรบางอย่าง เป็นคำอยู่ในหัวของนักเรียนก่อนที่จะเริ่มฝึก

ซึ่งต่างกับคำว่า Instruction ที่จะหมายถึงการอธิบายวิธีการทำเป็นประโยคยาวๆ เราสามารถเติมคำว่า Coaching เข้าไป ให้กลายเป็น “Coaching Cues” ก็ได้เช่นกัน เพื่อให้เข้ากับบริบทของการ Coaching แต่ในทีนี้จะขอใช้แค่คำว่า Cues นะครับ เพื่อให้ง่ายต่อการอธิบาย ไม่ให้คำมันยืดยาวเกินไป

Cues เป็นคำ เป็นประโยคสั้นๆ จำง่าย ที่จะบอกว่าในครั้งต่อไป ในเซตต่อไป จะต้องโฟกัสที่อะไร เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการฝึกเพิ่มขึ้น เช่น เกร็งท้อง เกร็งก้น เท้าถีบลงไปที่พื้น มองตรงลงไปที่พื้น เป็นต้น

Cues จะต้องไม่ใช้คำอธิบายที่ยาว เพราะจะทำให้รบกวนส่วนของความจำของนักเรียนได้ ในขณะที่ฝึกอยู่ เราให้ความสำคัญกับการฝึกที่มีคุณภาพ เคลื่อนไหวได้ถูกต้อง มีประสิทธิภาพ การที่ต้องจำคำพูดยาวๆ เพื่อเอาไปบอกตัวเองในขณะฝึกในเซตต่อไป จะเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ยาก

ส่วนการจะแปลออกมาให้เป็นภาษาไทยนั้น ก็ไม่มีคำแปลที่ตรงตัวครับ เอาเป็นว่าใช้ทับศัพท์ไปเลยจะง่ายกว่าว่า “การ Cue”

Cues แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ

1) Internal Cues

Internal Cues คือ การใช้คำหรือวลี ให้นักเรียนโฟกัสไปที่ร่างกายของตัวเอง (กล้ามเนื้อ, ข้อต่อ, ระยางค์) เช่น

“แทงเข่าขึ้นสูงๆ”
“เกร็งก้นเยอะๆ”

การใช้ Cue ประเภทนี้เกี่ยวข้องกับ “Kinesthetic Awareness” เป็นความสามารถในการรู้ว่าส่วนต่างๆ ของร่างกายคุณอยู่ที่ไหนและเคลื่อนไหวอย่างไร

2) External Cues

External Cues คือ การใช้คำหรือวลี ให้นักเรียนโฟกัสไปที่สภาพแวดล้อมภายนอก (พื้น, เพดาน, กำแพง เป็นต้น) เช่น

“ถีบพื้นไปด้านหลัง”
“กระโดดขึ้นไปหาเพดาน”

ยังไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับ Kinesthetic Awareness เป็นการให้สัญญาณนักเรียน ให้กับสิ่งแวดล้อมภายนอกมากกว่า โดยไม่ต้องมาพะวงกับร่างกายจะเป็นอย่างไร

ดูๆ แล้วยังมีใครสงสัยมั้ยครับ ว่าแค่คำพูดเนี่ยหรอ จะทำให้เราเคลื่อนไหวได้ดีขึ้นได้ยังไง เพื่อให้เข้าใจมากขึ้น

ลองมาดูงานวิจัยบางส่วนกัน

Dr.Gabriele Wulf ผู้ที่สนใจเรื่องของ Coaching Cues ที่ค้นพบว่า ตัวเองสามารถเริ่มเล่นเสิร์ฟบอร์ดได้ จากการแค่เปลี่ยนคำพูดที่ใช้บอกกับตัวเองระหว่างฝึก จึงเป็นที่สงสัยว่า คำพูด ประโยคที่ใช้เกี่ยวข้องอย่างไรกับการเรียนรู้การเคลื่อนไหว

ได้ทำการศึกษาในทักษะการเสิร์ฟวอลเล่ย์บอล แบ่งออกกลุ่มตัวอย่างเป็น

กลุ่ม Novice ที่ไม่มีประสบการณ์การเล่นวอลเลย์บอลมาก่อนเลย
กลุ่ม Advanced ที่มีประสบการณ์การเล่นวอลเลย์บอล

ให้ทั้งสองกลุ่มทำการเสิร์ฟให้ข้ามเนตแล้วให้ลงในตำแหน่งที่กำหนดไว้ ฝึกไป 2 สัปดาห์ๆ ละ 1 ครั้ง

โดยที่แต่ละครึ่งหนึ่งของแต่ละกลุ่ม จะได้ Cues ที่ต่างกัน (ครึ่งหนึ่งได้ External Cues อีกครึ่งได้ Internal Cues) แล้ว สัปดาห์ที่ 3 ก็มาทำการทดสอบเสิร์ฟ 15 ลูก โดยไม่มีการ Cues

ลองมาดูผลจากตารางกันครับ

จากตาราง แน่นอนว่า กลุ่ม Advanced จะมีความสามารถ มีศักยภาพในการเสิร์ฟมากกว่า ไม่ว่าจะเป็น External หรือ Internal Cues ก็ตาม แต่สิ่งที่น่าสนใจก็คือ ทั้งสองกลุ่มนี้ ครึ่งหนึ่งของคนที่ได้รับ External Cues สามารถเสิร์ฟได้แม่นยำกว่า อีกครึ่งหนึ่งที่ได้รับ Internal Cues และความแตกต่างนี้ ก็ยิ่งชัดขึ้นเมื่อเข้าสู่ Retention Phase แสดงถึงความสามารถในการเรียนรู้ที่ดี ที่ชัดเจนกว่า

Cues นี่เอง หลายๆ งานวิจัยก็มีการทำการศึกษาแล้วพบผลไปในทางเดียวกันว่า สามารถเพิ่มความสามารถในการเคลื่อนไหวได้ เพิ่ม Performance ได้

Cues มีผลกับการเคลื่อนไหวอย่างไร

จากตัวอย่างงานวิจัยด้านบน ก็น่าจะพอเห็นภาพกันบ้างแล้ว ว่า Cues มีผลกับการเคลื่อนไหว อยู่ 2 ประเด็นใหญ่ๆ ครับ

ผ่านการเรียนรู้ หรือผ่าน Motor Learning ครับ
และผ่านการโฟกัสมีสมาธิ การจดจ่อ หรือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า Attentional Focus

การฝึกทักษะ การฝึกการเคลื่อนไหว ก็เป็นการเรียนรู้แบบหนึ่ง แบบที่เราเรียนหนังสือ เรียนเนื้อหาวิชาการ เพิ่มเติมความรู้ แต่นี่จะเป็นลักษณะของการเรียนรู้ของร่างกาย ก็คือ Motor Learning

การที่เราจะเคลื่อนไหว ทำทักษะได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีคุณภาพ ก็ต้องผ่านการฝึกการเรียนรู้ ไปเรื่อยๆ ให้พัฒนา ในระหว่างนั้น

คำพูดที่เราใช้ในการ Cue จะเป็นการช่วยให้นักเรียนโฟกัสสิ่งที่สำคัญที่สุดในขณะนั้นได้ด้วย หรือเรียกได้ว่า เรียกสติ สมาธิ มาจดจ่ออยู่กับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าได้

Example of Cues

ตัวอย่างที่ 1

สถานการณ์: เรากำลังสอนท่า Squat และถ้าเราใช้คำว่า…

A : “ย่อตัวนั่งลงเหมือนนั่งเก้าอี้” กับ

B : “นั่งลงตรงๆ เอาก้นลงไปหาพื้น”

การเคลื่อนไหวของผู้ฝึกจะแตกต่างกันหรือไม่? ลองดูภาพด้านล่างครับ

ผลลัพธ์คือ การ Cue ด้วยคำพูด “ย่อลงไปเหมือนนั่งเก้าอี้” ทิศทางของก้นเราก็จะทิ่มไปทางด้านหลังมากกว่าการ Cue ด้วยคำพูด “นั่งลงตรงๆ เอาก้นไปหาพื้น”

ตัวอย่างที่ 2

สถานการณ์: ถ้าต้องการจะฝึก Vertical Jump และเราพูดกับตัวเองว่า…

A : “กระโดดสูงที่สุด” กับ

B : “กระโดดขึ้นไปแตะเพดานด้านบนให้ได้”

แต่ละ Cues ให้ความรู้สึกอย่างไร และแตกต่างกันอย่างไรบ้าง?

ผลลัพธ์คือ การ Cue ด้วยคำพูด “กระโดดขึ้นไปแตะเพดานด้านบนให้ได้” อาจทำให้นักกีฬาเข้าใจได้ง่ายกว่า และรู้สึกว่ามีจุดโฟกัสในการกระโดด มากกว่าการ Cue ด้วยคำพูด “กระโดดสูงที่สุด”

External Cues กับ Internal Cues ควรใช้อย่างไรดี

งานวิจัยหลายๆ ชิ้น จะสรุปออกมาไปในทางเดียวกันว่า External Cues ให้ผลที่ดีกว่า แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ก็ขึ้นอยู่กับ

ระดับของผู้ฝึก
ความเข้าใจในการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ความเข้าใจในคำพูด
ความยากง่ายของทักษะที่กำลังสอน

การใช้ Internal Cues

เหมาะกับการอธิบายการเคลื่อนไหวมากกว่า ในช่วง Describe it ของ Coaching Loop
สำหรับคนที่พึ่งฝึกใหม่ๆ การได้เรียนรู้การใช้ร่างกาย กล้ามเนื้อ ข้อต่อก่อนก็เป็นเรื่องที่จำเป็น
เหมาะกับกลุ่มท่า Isolated Movement

การใช้ External Cues

เหมาะกับการโฟกัสไปที่จุดที่สำคัญๆ ในการเคลื่อนไหวนั้น ในช่วง Cue it ของ Coaching Loop
สำหรับ Beginner คนที่พึ่งเริ่มฝึก บางกรณี External Cues อาจจะง่ายกว่า หากเขายังไม่เข้าใจการเคลื่อนไหวมากนัก
เหมาะกับท่า Multi-joint Exercises ที่มีการเคลื่อนไหวที่ซับซ้อน

แต่อย่างไรก็ตาม ไม่ได้มีแบบไหนดีกว่า แบบไหนอย่างชัดเจน ขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านบนที่ได้กล่าวไปแล้วครับ

ตรงนี้เองที่จะเป็นหน้าที่โค้ชที่จะต้องนำไปทดลอง ไปปรับกับแต่ละเคส แต่ละท่าฝึกที่เราสอน ให้เหมาะกับนักเรียนแต่ละคน

Power of Cues

คำพูด การใช้คำที่แตกต่างกัน นำไปสู่การชี้นำสิ่งที่จะทำต่อไป เข้าใจอย่างไร และแสดงผลออกมาอย่างนั้น

นี่เป็นเพียงหนึ่งตัวอย่าง ยังมีอีกหลากหลายท่า และทุกท่า ทุกทักษะนั้น คำที่ใช้มีผลต่อการเคลื่อนไหว

ผมเชื่อว่าใครที่อ่านมาถึงตรงนี้ ก็น่าจะพอนึกภาพออกกันบ้างนะครับ

นี่คืออานุภาพของ Cues ที่มีต่อการเคลื่อนไหวครับ

และมันคืออาวุธสำคัญสำหรับโค้ชเช่นกัน

ถ้าเช่นนั้นแล้ว Movement Quality จะสอนให้ใครซักคน “เคลื่อนไหวให้ดีขึ้น” ทำท่าฝึก ทำทักษะ ได้มีคุณภาพ ก็อาจจะเป็นปัญหาจากการ Cues การสื่อสาร ความเข้าใจ ได้เช่นกัน ไม่ต่างจากปัญหาทางร่างกาย (Mobility, Stability) อย่างแน่นอน

COACH AND CRAFT แนะนำ! ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังไม่เต็มอิ่ม ลองดูต่อในคลิปวิดีโอด้านล่างนี้ได้เลยนะ

ข้อมูลอ้างอิง

Winkelman, N. C. (2020). The language of coaching: the art and science of teaching movement. Human Kinetics Publishers.

Coaching Loop: 5 เทคนิคช่วยอัพสกิลโค้ชและเทรนเนอร์

Tham Thaiyanont, MS, CSCS, RSCC — Sun, 23 Jan 2022 03:03:55 +0000

Coaching is the Key

การ Coaching เป็นสิ่งที่โค้ชหรือเทรนเนอร์เอง ทำอยู่ในทุกๆ วัน เป็นการสื่อสารรูปแบบหนึ่ง ที่ช่วยทำให้การฝึกซ้อมในครั้งนั้นๆ มีประสิทธิภาพ และยังเป็นการพัฒนาความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกันด้วย

การสอนท่าหรือทักษะการเคลื่อนไหวอะไรซักอย่างหนึ่ง ก็จะต้องอาศัยคำพูด การใช้ภาษา สื่อสารให้เข้าใจ เพื่อให้นักเรียนสามารถฝึกได้ดี ได้ถูกต้อง

ท่านี้คือท่าอะไร ทำแล้วประโยชน์อะไร
ท่านี้ทำอย่างไร แบบไหนถูก แบบไหนผิด ต้องโฟกัสตรงไหน
นักเรียนทำแล้วเป็นอย่างไรบ้าง ต้องแก้อะไรต่อ

หากลองคิดตามข้อความด้านบน หลายคนก็น่าจะมองเห็นภาพมากขึ้น ว่าเนี่ย เราก็ใช้สอนนักเรียนอยู่ทุกวัน

ไม่ใช่แค่การ Programming ที่มีทฤษฎี มีรูปแบบ มี Framework หรือ Guideline ให้เราได้เอาไปใช้

แต่การ Coaching เอง ก็มีเช่นกัน เช่น Tell, Show, Do

Tell คือ การบอกว่า เรากำลังจะสอนท่าอะไร ท่านี้ได้อะไร มีประโยชน์อย่างไร
Show คือ การที่โค้ชสาธิตท่าให้ดู ว่าทำอย่างไร ให้ถูกต้อง
Do คือ การให้นักเรียนลงมือทำให้โค้ชดู

จากบทความที่แล้ว ที่ได้พูดถึง Tell Show Do ไป แต่ก็มีบางจุดที่ยังไม่ครอบคลุมการ Coaching ที่ยังขาดในส่วนของการให้ Feedback ไป ที่เป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญที่จะช่วยให้โค้ชสามารถบอกหรือให้ข้อมูลเพิ่มเติมกับนักเรียนได้ ว่าจะต้องแก้ไขอะไรอย่างไร

Coaching Communication Loop

Coaching Communication Loop พัฒนาโดย Dr.Nick Winkelman จากหนังสือ Language of Coaching

ที่อธิบายการสื่อสารระหว่างโค้ช เทรนเนอร์ นักกายภาพบำบัด กับนักเรียน นักกีฬา หรือคนไข้ ก็แล้วแต่บริบท

ที่ไม่ได้จำกัดแค่การบอกว่าคือท่าอะไร ทำอย่างไร เท่านั้น แต่มีการบอกถึงสิ่งที่ต้องโฟกัส และการให้ Feedback

Coaching Communication Loop ประกอบไปด้วย 5 Step ลองมาดูตัวอย่างการใช้ไปพร้อมๆ กันครับ

ตัวอย่าง : โค้ชธามกำลังสอนท่า Squat ให้นักเรียนคนหนึ่งชื่อพี่ตู้ ที่เริ่มออกกำลังกายเป็นครั้งแรก ยังไม่เคยฝึกท่าใดๆ มาก่อนเลย พี่ตู้ฝึก Squat มาได้ 1 สัปดาห์แต่ก็ยังมีข้อสังเกตบางอย่างที่ยังต้องแก้อยู่

Step 1: Describe it

Coach T : “จาก Session ที่แล้วนะครับพี่ตู้ Squat พี่ทำได้ดีขึ้นมากเลยครับ แต่ก็ยังมีบางจุดที่เรายังต้องแก้กัน พี่พอจะจำได้มั้ยครับว่ามีอะไรบ้าง”

P’Tu : “ยังเหลือบางจังหวะที่เข่าอาจจะหุบเข้าในครั้งท้ายๆ ของแต่ละเซตนะครับ และช่วงย่อลงก็จะวืดๆ ลงไปเร็ว ไม่ค่อยได้เกร็งกล้ามเนื้อต้านลงไปเท่าไหร่ พอยืนขึ้นมาบางทีก็โดนหลัง”

Coach T : “เยี่ยมเลยครับ เดี๋ยวเรามาฝึกต่อกัน”

Step 1 ก็คือการอธิบายถึงท่าฝึกที่กำลังจะทำ หรือเป็นการทวนการฝึก การ Setup ท่า หรือองค์ประกอบอื่นๆ ในการฝึก ตรงนี้เป็นช่วงที่เราเต็มที่กับการให้ข้อมูลได้ ทำอย่างไร ต้องรู้สึกแบบไหน ถูกเป็นแบบใด ผิดเป็นแบบไหน แต่จะต้องไม่ใช่คำศัพท์ที่ยาก หรือเป็น Technical Term มากจนเกินไป

Step 2: Demonstrate it

Step 2 เป็นการสาธิตท่าฝึก ทำท่าที่ถูกต้องให้ดู ทำที่ผิดให้ดู รายละเอียดการทำท่าในแต่ Phase หากมี ซึ่ง Step 1 และ 2 สามารถทำไปพร้อมๆ กัน ในกรณีที่เราเริ่มฝึกท่าใหม่ๆ กับนักเรียนใหม่ๆ แต่ในกรณีพี่ตู้เคยฝึกมาแล้ว ก็อาจจะข้ามตรงนี้ไปได้

Step 3: Cue it

Coach T : “Setup เหมือนเดิมนะครับ พี่ยืนเกร็งท้อง ทำท้องแข็งๆ เกร็งก้นเล็กน้อย สำหรับเซตนี้ผมขอพี่ ค่อยๆ ย่อลง นั่งลงตรงๆ ช้าๆ นะครับ”

P’Tu : “Ok ครับ”

Step นี้จะเป็นขั้นตอนสำคัญที่เราจะเลือก “คำหรือวลี” ที่จะให้กับนักกีฬา เพื่อให้นักกีฬาโฟกัสกับสิ่งนั้น ก่อนที่เขาจะเริ่มฝึกในเซตแรก ให้เลือกจากสิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับนักกีฬาคนๆ นั้น

Step 4: Do it

โค้ชธามก็ไปยืนด้านหน้าของพี่ตู้ เพื่อที่จะสังเกตอาการเข่าหุบได้อย่างชัดเจน สลับไปกับการยืนด้านข้างเพื่อดู Alignment อื่นๆ กระดูกสันหลัง กระดูกเชิงกราน และความเร็วในการย่อลง แล้วพี่ตู้ก็ทำท่า Squat ในเซตแรกไปได้อย่างสวยงาม

สิ่งที่สำคัญอย่างแรกคือ โค้ชจะต้องอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นการเคลื่อนไหวของนักเรียนได้ชัดเจน
สิ่งที่สำคัญอย่างที่สองคือ โค้ชจะต้องไม่พูดมาก หลีกเลี่ยงคำพูดที่ไม่จำเป็น ที่จะทำให้นักเรียนหลุดโฟกัสจาก Cue ที่เราให้

Step 5: Debrief it

Coach T : “พี่ตู้เป็นยังไงบ้างครับในเซตแรก”

P’Tu : “โอเคนะครับ Control ร่างกายได้”

Coach T : “รู้สึกว่าเข่าหุบเข้าบ้างมั้ยครับ เกร็งก้นได้มั้ยหรือโดนหลังล่างบ้างหรือป่าว”

P’Tu : “ไม่เลยครับ โอเคเลย เกร็งก้นได้ พอลงช้าๆ แล้วก็คุมเข่าได้ดีขึ้นในครั้งท้ายๆ”

Coach T : “Ok ครับ งั้นเซตต่อไปแบบเดิมเลยครับ ย่อลงช้าๆ นั่งลงตรงๆ”

Debrief ก็คือการให้หรือการถาม Feedback ขั้นตอนนี้เป็นโอกาสที่โค้ชจะได้ถามนักเรียน ได้ให้ Feedback ว่าดีไม่ดีอย่างไร ต้องปรับตรงไหนต่อในเซตต่อไป และให้ Cue ที่จะทำในเซตต่อไป

หลังจากนี้เมื่อทำในเซตต่อไป หรือ Session ต่อๆ ไป เราก็จะใช้แค่เทคนิค Short Loop ที่เป็นการวนไประหว่าง 3 Step ก็คือ Cue, Do และ Debrief

สรุป

Coaching Loop นี่เป็นอีก 1 เครื่องมือที่ช่วยให้โค้ชมี Guide นำทางในตลอด Session ว่าเราจะสอนท่าฝึกอย่างไรให้มีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดการเรียนรู้กับท่านั้นๆ ได้มากขึ้น

ใครอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังไม่เต็มอิ่ม ลองดูเพิ่มเติมในรูปแบบวิดีโอได้ที่ด้านล่างนี้เลยครับ

ข้อมูลอ้างอิง

Winkelman, N. C. (2020). The language of coaching: the art and science of teaching movement. Human Kinetics Publishers.

Coaching ให้ดี vs Programming ให้โดน ควรโฟกัสอะไร?

Tham Thaiyanont, MS, CSCS, RSCC — Tue, 28 Dec 2021 00:32:02 +0000

Programming is the Science But Coaching is the Art

การออกแบบโปรแกรมออกกำลังกายเป็นเหมือนขุมพลังหรืออาวุธของโค้ชหรือเทรนเนอร์ ที่จะใช้เป็นเครื่องมือวางแผนว่าจะต้องฝึกอะไร ทำอะไรบ้าง

เป้าหมายของนักกีฬา ของนักเรียนคืออะไร
ต้องเล่น ต้องฝึกท่าอะไรบ้าง
ต้องเล่นกี่ Set กี่ Reps
ต้องพักเท่าไหร่

เป็นสิ่งที่สำคัญที่จะพานักเรียนไปสู่เป้าหมายได้

การออกแบบโปรแกรมต้องใช้เวลา แม้เบื้องหลังจะมีหลักการทางวิทยาศาสตร์ แต่เบื้องหน้า ก็ต้องอาศัยศิลปะในการออกแบบไม่น้อย เพราะนักเรียนแต่ละคนมีความแตกต่าง มีความเฉพาะเจาะจงกันไปคนละแบบ จึงไม่มี One Size Fit all สำหรับการออกแบบโปรแกรม

จากนั้นเราก็เอาสิ่งที่เราออกแบบมา มาใช้สอนในแต่ละ Session แต่ละสัปดาห์

Programming กับ Coaching เราใช้เวลาตรงไหนมากกว่ากัน?

Programming คือ สิ่งที่เราคิด ออกแบบ กำหนดให้นักกีฬาทำ (ท่า จำนวนครั้ง เซต เวลาพัก และอื่นๆ) ซึ่งการออกแบบโปรแกรม 1 ครั้งอาจจะใช้เวลา 1-2 ชั่วโมง หรือเป็นวันๆ

หลังจากนั้น ก็เป็นการปรับโปรแกรมใหม่ เปลี่ยนท่า เปลี่ยนจำนวนครั้ง เป็นเซต หรืออื่นๆ ซักสัปดาห์ละครั้งหรือ 6-8 สัปดาห์ ก็แล้วแต่โปรแกรมไป

แล้วเวลาที่เหลือเราทำอะไร?…แน่นอนว่าควรเป็นการสอน หรือเรียกว่า Coaching ในแต่ละ Session นั่นแหละ

Coaching คือ การสอน การให้คำแนะนำ ถึงวิธีการทำ ทำท่านั้น ทำอย่างไร ต้องยกแบบไหน ต้องรู้สึกอย่างไร ซึ่งตรงนี้เองก็มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าการออกแบบโปรแกรมเลย

Coaching ที่ดีส่งผลต่อการเรียนรู้ของนักกีฬา

เราเริ่มให้ความสำคัญกับ Movement Quality กันมากขึ้น เราจะต้องทำท่าให้ถูก มีร่างกายที่พร้อมจะเคลื่อนไหว ตัวไม่ตึง ไม่ติด มีปัญหาทางร่างกายให้น้อยที่สุด มีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงพร้อมที่จะฝึก สิ่งเหล่านี้นี้คือเรื่องของร่างกาย

สิ่งหนึ่งที่เราไม่รู้ หรือลืมนึกถึงไป ว่ามีอีกอย่างหนึ่งที่ควบคุมการทำงานของร่างกายอยู่ก็คือ “สมอง” ซึ่งมีผลกับการทำงานของร่างกายไม่ว่าจะนอกเหนืออำนาจจิตใจ หรือภายใต้อำนาจจิตใจ ที่เราจะทำท่าได้ถูกต้อง หรือเราจะสอนนักเรียนให้ทำท่าได้ถูกต้อง ก็ขึ้นอยู่กับความสามารถตรงนี้ด้วยเช่นกัน

อย่างบทความก่อนหน้าที่ได้พูดถึง Motor Learning ว่าสมองเกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ เรียนรู้ผ่านการฝึกฝนจนชำนาญ และเรียนรู้ผ่านการสอนจากเราในฐานะโค้ช

ดังนั้น สิ่งที่เราพูด สิ่งที่เราสอน ย่อมมีผลกับการฝึกของนักเรียนเช่นกัน จะทำถูก จะเข้าใจหรือไม่ ก็อยู่ที่ตรงนี้

Coaching = Two-way Communication

อย่างไรก็ตาม Coaching เป็นการสื่อสารรูปแบบหนึ่ง และที่สำคัญคือเป็นการสื่อสารแบบไป-กลับ ผู้รับสารสามารถมี feedback โต้ตอบได้ นั่นหมายถึงมีปัจจัยอยู่ 2 อย่างที่จะทำให้การ Coaching มีประสิทธิภาพ คือ

ฝั่งของนักเรียน – นักเรียนแต่ละคนมีประสบการณ์ มีความสามารถในการเรียนรู้ ความจำ ความสามารถใยการจดจ่อ
ฝั่งของโค้ช – ความรู้ ความเข้าใจในสิ่งที่สอน การใช้ภาษา วิธีการ รูปแบบในการสอน การให้ Feedback และประสบการณ์

ซึ่งองค์ประกอบต่างๆ ในฝั่งของโค้ช มีผลกับองค์ประกอบของต่างๆ ในฝั่งของนักเรียนมากๆ ครับ เพราะนักเรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ทำให้เราต้องเข้าใจความแตกต่าง และปรับวิธีการสอนของเราเอง ให้เหมาะสมกับแต่ละคน

สรุป

เมื่อเจอเคสที่เยอะขึ้น เราจะค่อยๆ มีประสบการณ์ ได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงนั้น แล้วเราจะ Coaching ได้เก่งขึ้นเอง

ด้วยความที่การ Coaching เป็นสิ่งที่เรามองไม่เห็น อาจจะไม่ได้มองเห็นได้เป็นรูปธรรม ทำให้เราไม่รู้ว่ามันเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวอย่างที่คิด อยู่ในทุกๆ วันที่เราสอน

ลองสังเกตและโฟกัสกับวิธีการสอนของเรากับนักเรียนหรือนักกีฬาแต่ละคนดูนะครับ บางทีเมื่อเราปรับเปลี่ยนวิธีให้เหมาะสมมากขึ้น อาจทำให้นักเรียนโฟกัสกับการฝึกได้มากขึ้น ส่งผลกับคุณภาพในการเคลื่อนไหว และทำให้ Session นั้นเป็น Session คุณภาพอีก Session หนึ่งเลยก็ได้

สำหรับใครที่ต้องต้องการอัพสกิลการเป็นโค้ชหรือเทรนเนอร์ COACH AND CRAFT ขอแนะนำบทความ Coaching Loop และ Coaching Cues ลองนำไปปรับใช้กับการสอนของตัวเองดูนะครับ หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับทุกท่าน

ข้อมูลอ้างอิง